Jeszcze tylko…

Jeszcze tylko.... odłóż odwlekanie
pani psycholog

Agnieszka Zając

Mam do napisania ważny artykuł Odkładałam to przez święta, ale termin oddania jest już blisko. Już zabieram się do pracy! Jeszcze tylko zaparzę kawę i coś do jedzenia. Muszę uprzątnąć biurko. Jeszcze tylko sprawdzę pocztę, odświeżę Facebooka. Jeszcze tylko pomaluje paznokcie i zaplanuje przyszłoroczne wakacje….. Robię tysiąc różnych rzeczy, tylko nie to co w tym momencie powinnam…. Brzmi znajomo?

Prokrastynacja.

Czy:
• Masz tendencję do przekładania wielu czynności i planów w bliżej nieokreślonej przyszłości, na jutro, na za tydzień?
• Nie potrafisz odpowiedzieć na pytanie: „Od czego by tu zacząć…?” i faktycznie przejść do działania?
• Koncentrujesz się na zadaniach krótkoterminowych, gdyż trudno Ci zobaczyć dalekosiężny cel, a co za tym idzie, brakuje Ci motywacji aby skrupulatnie pracować nad długotrwałymi problemami.
• Zawsze wyczekujesz na „lepszy moment” do rozpoczęcia zadania. Chwila obecna nigdy nie jest odpowiednia i potrafisz znaleźć dziesiątki usprawiedliwień, dlaczego jeszcze nie teraz?
• Zadania wykonujesz na ostatnią chwilę, denerwując się na siebie, dlaczego wcześniej na spokojnie tego nie zrobiłeś?
• Masz trudności w zarządzaniu własnym czasem, który często „przecieka” Ci przez palce.
• Wyznajesz teorię „podzielności uwagi”. Twierdzisz, że można robić efektywnie wiele rzeczy jednocześnie.

Jeśli chociaż połowa tych stwierdzeń jest Ci bliska to znaczy, że możesz mieć tendencję to odwlekania zadań na później.

Prokrastynatorzy mają ogromne problemy z zabraniem się do pracy i bardzo często uważani są po prostu za leni, osoby o słabej woli lub mało ambitne. Jednak prokrastynacja i lenistwo, to nie to samo. Człowiek leniwy czerpie ze swojego lenistwa przyjemność. Nie ma wyrzutów sumienia. Czuje się z tym dobrze i czasem w końcu coś zrobi. Zupełnie odwrotnie jest z prokrastynatorem – ma wyrzuty sumienia i cierpi z powodu tego odwlekania.

Jest to swego rodzaju konflikt wewnętrzny między stroną racjonalną, która doskonale wie i rozumie, że im szybciej upora się z obowiązkami, tym lepiej i bezpieczniej. Natomiast nieracjonalna część naszego umysłu oczekuje gratyfikacji tu i teraz, chce przyjemności, fajnych zadań i niemyślenia o obowiązkach, które się nagromadziły.
Nie tak dawno prokrastynacja została uznana za specyficzne zaburzenie, nazywane także „syndromem studentów” chociaż dotyczy nie tylko ich.

Bardzo obrazowym przykładem są właśnie zachowania studentów, którzy odwlekają w czasie moment zabrania się do nauki. Najczęstszą czynnością wybieraną zamiast przygotowywania się do egzaminów jest sprzątanie. Jest to zachowanie, które nazywamy samoutrudnianiem i które bardzo silnie łączy się z odwlekaniem. Chodzi o to, że zamiast wykonywać zadanie, student coś innego, ale równie ważnego, a przynajmniej tak chce sądzić. Wtedy jeśli nie zaliczy egzaminów, powie, że to nie jego wina, bo był bardzo zajęci i nie mógł się uczyć. Jeśli jednak zda, uzna, że jest zdolny. Udało mu się, mimo że poświęcił niewiele czasu na naukę. Zachowuje w ten sposób wysoką samoocenę i dobre mniemanie o sobie.

Samoutrudnianie ma też zastosowanie do czynności, co do których nie jesteśmy pewni, czy sobie poradzimy. Działa to szczególnie wtedy, gdy towarzyszy nam silny lęk przed porażką lub sukcesem.

Kolejne zagadnienie związane z odwlekaniem to perfekcjonizm. Amerykanie określają to jako „paraliż analizy”: z powodu zbyt wnikliwej analizy odwlekamy moment rozpoczęcia pracy. Chcemy, żeby coś było świetne, ale nie działamy. Ten rodzaj prokrastynacji bardzo często występuje u osób, które coś tworzą, a głównie próbują, oczekując na idealną wenę.

 

„Prokrastynacja jest jak karta kredytowa. Najpierw jest fajnie, a później dostajesz rachunek.”

-Christopher Parker

Dlaczego odwlekamy wykonanie określonych zadań? Powody zależą zarówno od osoby, jak i od zadania:
• Uznawanie danej czynności za nieprzyjemną lub nudną. Prokrastynatorzy natomiast unikają nieprzyjemnych aspektów swojej pracy jak najdłużej mogą.
• Słaba organizacja pracy. Osoby dobrze zorganizowane uzbrojone są w plany działania, listy czynności do wykonania i inne narzędzia wspomagające ich walkę z prokrastynacją.
• Brak wiary we własne siły. Prokrastynatorzy postawieni przed poważnym zadaniem często czują się przytłoczeni i zaczynają wątpić w swoje umiejętności. Obawiają się zarówno porażki, jak i sukcesu.
• Pułapka perfekcjonizmu – „Nie posiadam odpowiednich umiejętności, by wykonać to zadanie w tej chwili, więc nie wykonam go w ogóle.”
• Słabo rozwinięte umiejętności podejmowania decyzji. Prokrastynator, który waha się przed podjęciem decyzji, najprawdopodobniej w ogóle jej nie podejmie – będzie się obawiał, że może wybrać źle.

 

Prokrastynacja ma związek z naszą osobowością. Jeśli weźmiemy pod uwagę „wielką piątce”, czyli zestaw cech – neurotyczność, sumienność, ekstrawersja, otwartość na doświadczenie i ugodowość, które pozwalają opisać osobowość, to największy związek występuje między prokrastynacją a dwiema pierwszymi cechami. Najważniejsza jest sumienność. Można powiedzieć, że gdy ktoś jest sumienny, ma osobowość „antyodwlekacza”. Ale znaczenie ma też neurotyczność, która powoduje, że mamy więcej wątpliwości w stosunku do siebie i trudniej nam zabrać się za coś, bo nie wierzymy, że damy radę, nie wierzymy w siebie.

Dobra wiadomość jest taka, że nad prokrastynacją można pracować!

1. Często bywa tak, że odkładamy jakąś czynność wciąż i wciąż na później, bo jej ogólny rozmiar nas przytłacza. Dlatego pierwszą z metod radzenia sobie z prokrastynacją, jest rozpisanie sobie dużego celu na małe części. W ten sposób łatwiej będzie nam zacząć. Jeśli masz do napisania pracę doktorską (też ją odkładałam w nieskończoność) to wyobrażenie o napisaniu 200 stron może męczyć. Jeśli zatem zabierasz się za nią od dłuższego czasu, to podziel to zadanie na etapy. Nie pisz od razu całej pracy, zacznij od jednego zagadnienia, z dowolnej części. Przygotuj tytuły rozdziałów, nagłówki, przygotuj tabele z danymi, coś od czego łatwo będzie Ci zacząć, żeby wreszcie przełamać ten opór. Napisz kilka stron w tygodniu.

2. Bardzo ważna jest organizacja pracy. Najlepiej zrobić sobie listę rzeczy do wykonania. Staraj się nie odbiegać za bardzo od zadań z kartki, by się nie rozpraszać. Warto też poznać techniki zarządzania czasem, o których porozmawiamy podczas webinaru (szczegóły na dole strony).

3. Często odkładamy zadania, które są zwyczajnie nudne. Jednak warto je wykonać w pierwszej kolejności. Dlaczego? Chodzi przede wszystkim o nasz komfort psychiczny. Odkładając upierdliwe zadanie wciąż mamy je w głowie, męczy nas to, jest uciążliwe i uniemożliwia skupienie się na innych rzeczach. Zacznij od najtrudniejszego zadania (pamiętaj, że możesz je sobie rozpisać), a po jego ukończeniu odczujesz ulgę, a Twoja chęć do dalszej i motywacja mogą wzrosnąć.

4. Bywa również tak, że brakuje Ci motywacji, a to ona może pomóc przy walce z prokrastynacją. Najlepiej działają małe nagrody lub wyobrażaj sobie to uczucie ulgi i radości, jakie przyjdą po wykonaniu poszczególnych zadań. I koniecznie pochwal się za podjęcie tych działań na koniec dnia.

Jeśli chcesz się dowiedzieć więcej o skutecznych sposobach przełamywania prokrastynacji, a także poznać aplikacje, które Ci w tym pomogą, zapisz się na bezpłatny webinar. Kliknij TUTAJ żeby dowiedzieć się więcej.

jeśli nie teraz to kiedy

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *